سالمندان چه بخورند؟ توصیه های تغذیه ای برای یک سالمندی سالم

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما آبادان؛ کارشناس ارشد گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت خوزستان با گرامیداشت هفته ملی سالمندان گفت: افزایش طول عمر زمانی می تواند با کیفیت مطلوب زندگی همراه باشد که سالمندان در کنار مراقبت های پزشکی و فعالیت بدنی، از الگوی غذایی متعادل و متناسب با نیازهای این دوران برخوردار باشند.

زهرا باقری افزود: در دوران سالمندی معمولاً نیاز بدن به انرژی کاهش می یابد، اما نیاز به مواد مغذی همچنان پابرجاست؛ بنابراین کیفیت غذا اهمیت بیشتری پیدا می کند و سالمندان باید حتی با مصرف حجم کمتر غذا، مواد مغذی مورد نیاز بدن را دریافت کنند.

وی دریافت کافی پروتئین، کلسیم، ویتامین ها، فیبر و مایعات را از اصول مهم تغذیه در سالمندی عنوان کرد و گفت: در مقابل، مصرف نمک، قند و چربی باید کنترل شود.

تغذیه سالم لزوماً گران نیست

باقری ادامه داد: تغذیه سالم الزاماً به معنای خرید مواد غذایی گران قیمت نیست و می توان با استفاده صحیح از مواد غذایی ساده، بومی، فصلی و در دسترس، برنامه غذایی با ارزش تغذیه ای مناسب تهیه کرد.

وی یکی از نگرانی های مهم دوران سالمندی را دریافت ناکافی پروتئین دانست و افزود: پروتئین نقش مهمی در حفظ توده عضلانی و عملکرد مطلوب بدن دارد، اما برای تأمین آن لزوماً استفاده از گوشت قرمز گران قیمت ضروری نیست.

کارشناس ارشد گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت خوزستان گفت: تخم مرغ، عدس، لوبیا، نخود، لپه و ماش از گزینه های اقتصادی و در دسترس برای تأمین پروتئین هستند و ترکیب حبوبات با غلاتی مانند نان و برنج نیز می تواند کیفیت پروتئین وعده غذایی را بهبود دهد.

وی افزود: خانواده ها می توانند غذاهایی مانند عدسی، خوراک لوبیا، آش حبوبات، عدس پلو، خوراک نخود و انواع سوپ های حاوی حبوبات و تخم مرغ را در برنامه غذایی سالمندان قرار دهند.

توصیه درباره مصرف تخم مرغ

باقری درباره مصرف تخم مرغ در دوران سالمندی گفت: برای افراد عادی بدون مشکل، مصرف روزانه یک عدد تخم مرغ کامل عنوان شده است؛ با این حال برای افراد مبتلا به بیماری های قلبی ـ عروقی توصیه می شود مصرف تخم مرغ کامل به حداکثر 2 عدد در هفته محدود شود.

وی ادامه داد: مصرف بیشتر سفیده تخم مرغ نیز مشکلی برای سلامت ایجاد نمی کند، اما این توصیه ها برای سالمندان سالم و بر اساس شرایط عمومی تغذیه ای است و سالمندانی که به بیماری هایی مانند بیماری های کلیوی، دیابت یا سایر بیماری های زمینه ای مبتلا هستند، باید مقدار و نوع مواد غذایی را متناسب با شرایط خود و زیر نظر پزشک و مشاور تغذیه دریافت کنند.

لبنیات ساده و کم چرب؛ انتخابی اقتصادی

کارشناس ارشد گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت خوزستان با تأکید بر اهمیت لبنیات در دوران سالمندی گفت: شیر و ماست ساده و کم چرب می توانند به تأمین کلسیم و پروتئین مورد نیاز بدن کمک کنند و نیازی به جایگزین کردن محصولات گران تر نیست.

میوه و سبزی فصلی در سفره سالمندان

وی با توصیه به استفاده از میوه ها و سبزی های فصلی و بومی افزود: برای تأمین نیازهای تغذیه ای سالمندان لزوماً نیازی به خرید میوه های گران قیمت یا خارج از فصل نیست.

باقری گفت: میوه هایی مانند سیب، پرتقال و نارنگی و سبزی هایی مانند هویج، کلم، کدو، گوجه فرنگی و سبزی های برگ سبز، بسته به فصل و شرایط فرد، می توانند در برنامه غذایی سالمندان قرار گیرند و به تأمین فیبر و ریزمغذی های مورد نیاز بدن کمک کنند.

مشکل جویدن و بلع، دلیل حذف میوه و سبزی نیست

وی ادامه داد: در سالمندانی که با مشکل جویدن یا بلع مواجه هستند نیز لازم نیست میوه و سبزی از برنامه غذایی حذف شود، بلکه می توان بافت مواد غذایی را متناسب با توانایی فرد تغییر داد.

باقری افزود: استفاده از سبزیجات در سوپ و آش، تهیه غذاهای نرم و استفاده از میوه های نرم تر می تواند به دریافت بهتر مواد مغذی کمک کند.

سالمندان منتظر تشنگی نمانند

کارشناس ارشد گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت خوزستان همچنین بر دریافت مایعات کافی تأکید کرد و گفت: احساس تشنگی ممکن است در دوران سالمندی کاهش پیدا کند؛ بنابراین سالمندان باید در طول روز به صورت منظم آب بنوشند و منتظر احساس تشنگی نمانند.

وی تصریح کرد: سالمندانی که به دلیل بیماری های قلبی، کلیوی یا سایر شرایط پزشکی محدودیت مصرف مایعات دارند، باید مطابق دستور پزشک عمل کنند.

نمک و قند کمتر، طعم دهنده های طبیعی بیشتر

باقری اظهار کرد: در برنامه غذایی سالمندان بهتر است مصرف نمک، قندهای ساده و چربی های نامناسب کاهش یابد و برای خوش طعم کردن غذا به جای افزایش نمک از آبلیمو، آبغوره، سبزی های معطر و ادویه های مناسب استفاده شود.

وی افزود: بهتر است غذاها بیشتر به شکل آب پز، بخارپز، تنوری یا کبابی تهیه شو ند و مصرف غذاهای سرخ شده و چربی های جامد محدود شود.

کارشناس ارشد گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت خوزستان گفت: سالمندان کم اشتها نیز نباید صرفاً با خوراکی های شیرین و کم ارزش غذایی تغذیه شوند، بلکه بهتر است غذاها کم حجم اما مغذی باشند تا فرد بتواند در حجم کمتر، مواد مغذی بیشتری دریافت کند.

باقری در پایان تأکید کرد: توجه به تغذیه متعادل، استفاده از مواد غذایی ساده و در دسترس و متناسب سازی رژیم غذایی با شرایط جسمی سالمندان، در کنار فعالیت بدنی و مراقبت های پزشکی، می تواند در حفظ سلامت و ارتقای کیفیت زندگی آنان نقش مهمی داشته باشد.

هفته ملی سالمندان از چهارم تا دهم مهرماه با شعار «عصر زندگی طولانی تر؛ بازاندیشی در نظام ها برای زندگی بهتر» نام گذاری شده است.